Handbók Atlatungu

“Handbók fyrir alla – einkum þá sem EKKI vita

Table Of Contents
  • Tékklisti : Opnað að vori
  • Tékklisti : Lokað að hausti
  • Tékklisti: Hús tímabundið mannlaust
  • Tékklisti: Núgildandi
  • Fjarskipti: SIM kort – Frelsiskort fyrir Router
  • Frárennsli: frá vöskum og sturtu                                  
  • Frárennsli: frá salerni  
  • Frárennsli: frá þaki
  • Frárennsli: Rotþró
  • Aðrennsli: Neysluvatn frá lind að sandsíu
  • Aðrennsli : Vatn fá Bæjardal – að túrbínum
  • Aðrennsli: Sandsía
  • Rafmagn: Inngangur
  • Rafmagn: Túrbínur
  • Rafmagn: Rafgeymar
  • Rafmagn: Ljósastýring yfir búrhurð
  • Rafmagn: Sólarrafhlaða
  • Rafmagn: Hleðsla smátækja
  • Rafmagn: Rafmagnsofnar
  • Upphitun: Gashitun neysluvatns
  • Upphitun: Viðarbrennsluofn
  • Upphitun: Söfnun eldiviðar og uppkveikju
  • Upphitun: Eldiviðarsög
  • Upphitun: Heitur pottur 
  • Sorp: Lífrænn úrgangur
  • Sorp: Brennt á varðeldi eða í ofni
  • Sorp: …. og annað sem flytja þarf úr Fljóti
  • Öryggi: Reykskynjarar
  • Öryggi: Slökkvitæki
  • Öryggi: Gula brunaslangan
  • Flutningar: Flug
  • Flutningar: Farartæki á landi
  • Flutningar: Bátar
  • Flutningar: Utanborðsmótorar
  • Flutningar: “Úti við sjó”
  • Flutningar: Stóru hlutirnir
  • Undir húsi og í – eða undir – palli
  • Hlerar í pallinum  
  • Fjarskipti: Router með SIM-korti – og WiFi
  • Fjarskipti: Loftnet fyrir símann
  • Skráning: Veiðidagbók
  • Skráning: Gestabók
  • Skráning: Ættartal – bara “on-line”
  • Glósur til úrvinnslu
  • Formáli – Um handbókina

    Uppfært 7.maí 2020

    Tíminn líður – stöðugt áfram . Ekkert varir að eilífu. Þeir sem nú opna Atlatungu að vori og loka að hausti, verða ekki alltaf til staðar. Það á svo við um þá sem taka við – og koll af kolli.

    Ef við viljum upplýsingar um “allt” sem okkur vantar að vita ef röðin kemur að “okkur” að annast um húsið – eða lagfæra er upplagt að hafa þær aðgengilegar á vef til að geta glöggva sig. Líklega kemur að því að hægt verði að lesa svona í Atlatungu, prentað og/eða á netinu.

    Hægt er að vista skjalið á PDF formi og flytja í snjallsíma eða tölvu. Farið neðst í skjalið og veljið prentmöguleikann þar. Skjalinu er breytt eftir þörfum og því ætti að hlaða nýjum útgáfum niður fyrir hverja ferð í Atlatungu

    Að skrifa handbók, lýkur aldrei! Alltaf munu uppgötvast atriði sem þarfnast frekari yfirlegu – og hlutirnir eru alltaf að breytast.

    Markmiðin þurfa að vera skýr:

    • að bæta umgengni um Atlatungu
    • að bæta umgengni um umhverfið í Fljótavík
    • að draga úr líkum á að eitthvað gleymist þegar húsið er yfirgefið
    • að auka líkur á að ekkert fari úrskeiðis þegar húsið er opnað að vori
    • að auka líkur á að ekkert skemmist vegna rangrar umgengni
    • að auka líkur á að hægt sé að bjarga sér ef enginn kann og/eða veit
    • að auka líkur á að allir geri sér grein fyrir að allt þarfnast viðhalds
    • að bæta við markmiðum eftir því sem þau verða augljós.……..

    ———————————————————-

    A” : Tékklistar – að mestu

    Tékklistar vorsins eru á stikkorðsformi. Þar er verið að gera það allra helsta og er nú framkvæmt af vönum. Tékklistar haustsins innihalda u.þ.b. öfuga framkvæmdaröð vorsins en auk þess ýmislegt sem er afleiðing sumarnotkunar.

    Tékklisti : Opnað að vori

    Hálfdán Ingólfsson . Uppfært 10.maí 2020

    Neysluvatn:
    1. Loka aftöppun (3 rauðir kranar: undir eldhúsvaski, aftan við klósett og í sturtu)
    2. Blöndunartæki eða blindnipplar í sturtu
    3. Setja inntaks-síu á sinn stað (undir palli)
    4. Kútur undir veönd: Loka botn-aftöppun, aftengja lögn efst úr kútnum (slanga sem fer í pottinn). Þetta er til að hleypa lofti úr kútnum i lið 8
    5. Vatnsdæla undir verönd tengd (framtíðarmúsik)
    6. Vatnskranar við efra húshorn: Loka vetrarrennsli, opna fyrir neysluvatn
    7. Skoða hvort leki einhvers staðar innanhúss
    8. Hleypa vatni á kút og fylgjast með áfyllingu. Loka fyrir vatn að kút þegar hann er fullur og tengja lögn í pott.
    Heiti potturinn
    1. Taka neglu (tappa) úr botninum og tæma hann
    2. Skola pottinn rækilega með brunaslöngu
    3. Setja pott-síu á sinn stað – opna lofttæmingartappa
    4. Láta renna í pottinn, upp fyrir síu-inntaks-slöngu
    5. Loka síu þegar hún er full af vatni. (Setja í samband þegar rafmagn er komið á)
    Rafmagn
    1. Setja túrbínur á sinn stað
    2. Tengja geyma-mæla (box með 4 voltmælum við hlið töflu í búri). Þrír efstu eiga að sýna spennu ca 12V
    3. Tengja mínus-pól á geymasetti ( MIKIÐ neistaflug við tengingu). Neðsti geymamælir sínir spennu. (Spenna mæld í Volt – straumur í Amper) ….. ??
    4. Skrúfa frá annari túrbínunni og fylgjast með hvort stýrikerfi setji orku á heita pottinn
    5. Ef allt er í lagi má kveikja á 220V Inverter og skrúfa frá hinni túrbínunni.

    Tékklisti : Lokað að hausti

    Uppfært 6. maí 2020

    48 – 24 klst. í að húsið verði yfirgefið
    Höggva í eldinn – hafa minnst 5 bananakassa uppi á lofti við lokunA1
    Undir palli: Safna stæðu af við – við tröppurnarA2
    Undir palli: Ef rusl á varðeld – kveikja í. Ef rusl heim koma á staðinn (flug eða Sævör)A3
    Undir húsi: Ef stigar úti – koma þeim undir ofanvert hús A4
    Undir húsi: Renna kanó undir ofanvert hús, næst AtlastöðumA5
    Kompa uppi: Birgðatalning – skrá ef eitthvað vantar næsta vor A6
    Ofan á palli: Hvolfa Alucraft báti – stinga má einhverju undir – binda A7
    Upp á loft: Slátturorf, utanborðsmótor, vélsög (í bekknum), A8
    Upp á loft: skipta um hurð við kolagrill – sumarhurð upp/vetrarhurð útA9
    Er eitthvað eftir við höggstað fyrir neðan barð – taka axir innA10
    Slátturvél á BobCat – ef á flugvelli verður að draga upp að AtlastöðumA11
    Rafmagn: enda daginn með að slökkva á hitun vatns í heita pottinum – og kútA12
    Rafmagn: Slökkva á efri ísskápnum í búri (hann er á 12 V)A13
    Rafmagn: Minnka spennu frá túrbínum – minnka rennsli – nota spennumæliA14
    Veiðidagbók: Taka myndir af skráningum sumarsins – senda ……. ???????A15
    24 – 12 klst. í að húsið verði yfirgefið
    Raka yfir eldstæðið undir Skiphól – grafa það sem eftir er í fjörusandB1
    Loka hlerum í palli – nema yfir “kjallara” – festa með skrúfum þar sem við áB2
    Gasgrill upp á loft eða undir stiga – gas undir veröndB3
    Bekkir á palli: á eitthvað að fara inn?B4
    Láta renna úr heita pottinum – setja tappa aftur í og ca 20 cm vatnB5
    Hreinsidæla við pottinn – og kassa utan um – allt upp á loftB6
    Tæma heitavatnskút undir palli ef í notkunB7
    Slökkva á potthitamæli (rofi í búrskáp við geyminn á gólfinu)B8
    12 – 6 klst. í að húsið verði yfirgefið
    Jötul ofn: láta eld deyja út – loka loftgötum niðri og efstC1
    Jötul ofn: Fjarlægja öskuC2
    Veðurstöð: sækja á Mórunes – geyma uppi – fjarlægja hleðslurafhlöðu ???C3
    Rafmagn: slökkva á seinni ísskápnum í búriC4
    6 – 0 klst. í að húsið verði yfirgefið
    Rafmagn: stoppa túrbínurD1
    Rafmagn: Taka túrbínur heim – geyma á gólfi á neðri hæðD2
    Rafmagn: Aftengja geyma undir húsi – (túrbínur mega ekki vera í gangi nema rafmagn komist frá þeim)D3
    Hvaða matvæli fara á Ísafjörð? Hvað fer í tófuna/Sorpu ?D4
    Hella upp á kaffi í síðasta sinnD5
    Slökkva á vatnshitara en eiga vatn í uppvaskiðD6
    Kjallari: skrúfa sandsíu neysluvatns frá – hvolfa á plastpoka yfir stóra siktinu í eldhúsvaskiD7
    Kjallari: Setja tófulok ofan á D8
    3 – 0 klst. fyrir lokun
    Hita vatn í síðasta uppvask – þvo og setja í skápa E1
    Skrúfa fyrir gaskúta í bekk undir eldhúsglugga. Setjið kubba ofan á (hreiðurgerð)E2
    Skrúfa fyrir aðrennsli neysluvatns. Skrúfa slönguna frá og setja fullopna út í læk E3
    Opna rauðu drenlokana (sturta, wc, undir eldhúsvaski, við vatnshitara í eldhúsi)E4
    WC: Síðasti séns að nota. Tæma vatnskassann, ausa vatni úr vatnslás, setja WC-rúllu í plastpoka og troða í botn vantsláss (stoppa trekk)E5
    Loka kjallarahlera og skrúfa niður á öllum hornumE6
    Sími: Taka SIM-kort. Taka router úr sambandi við 12V – slökkva á símanumE7
    Sími: Taka loftnet inn – draga kapla inn. (Sólarcella á að vera tengd um veturinn)E8
    Gluggasillur: Fjarlægja allt sem getur blotnað eða yfirlýststE9
    Eru allir gluggar lokaðir? E10
    Tryggja að allir ísskápar standi opnir og séu þurrirE11
    Tæma lífrænt sorp – fergja lok yfir holuE12
    Tappar í báða vaska og sturtubotnE13
    Er aukalykill falinn “á sínum stað” utan við húsið?E14
    Skápur undir vaski í eldhúsi á að vera lokaður (mýs)E15
    Skápur undir vaski á WC á að vera opinn (mygla)E16
    Skrá í Gestabók – hvenær húsið yfirgefið fyrir veturE17
    Hvað fer “heim”: Útvarp, kíkir, óhreint í þvott, nærföt, KAFFIPOKI,E18
    Aftari dálkurinn er hugsaður til að auðvelda að finna textann þegar kemur að leiðréttingu
    Neysluvatn – vinnuferli sett saman
    Síðasti séns að nota salerniNV1
    Skrúfa fyrir neysluvatn til hússins (Krani 5 metrum ofan við húsið)NV2
    Skrúfa aðstreymisslnguna frá tengivirkinu og fara með út í skurðNV3
    Opna aftur fyrir kranann 5 metrum frá tengivirki – hafa fullopið yfir veturNV4
    “Hundaslangan” opin frá tenivirki að skurði ????? er það rétt????NV5
    Kjallari: Skrúfa sandsíu neysluvatns frá – hvolfa á plastpoka yfir stóra siktinu í eldhúsvaskiNV6
    Skrúfa frá krönum – láta renna úr leiðslum – skrúfa svo fyrir afturNV7
    Skrúfa vatnslögn að vatnshitara frá ????? – skoða…. lýsa sérstaklega.????NV8
    Opna rauðu drenlokana (sturta,WC, undir vaski og við vatnshitara í eldhúsi)NV9
    WC: sturta niður, ausa úr vatnslás, troða wc-rúllu í plastpoka ofan í NV10
    Setja tappa í eldhús- og baðvaska, og í sturtubotnNV11
    Hér er gerð tilraun til að sameina það sem gera þarf í einu vinnuferli. Skoðum seinna hvort rétt væri að tryggja að þessir punktar séu í aðallistanum – eða hvort við ættum að fjarlægja punkta úr aðallistanum og halda þessu sér.
    Rafmagn – vinnuferli
    Síðasti séns að nota 220 Volt (ryksuga sem dæmi)R1
    Taka tappann úr heima pottinum – reikna með 60 mín í að tæmastR2
    Fara strax að túrbínum – krúfa fyrir þær (Bobcat, verkfæri, tveir menn)R3
    Losa túrbínur og setja á BobCat – ath. 48 volt frá húsinu eftir kaplinumR4
    Loka túrbínukassa yfir stigann og fergja með steiniR5
    Losa tengingar af rafgeymum sem fyrst eftir að skrúfað er fyrir túrbínur.R6
    Túrbínur inn á gólf niðri- setja á pappa þannig að ryð fari ekki á gólfiðR7
    Hleypa vati úr hitakút í kjallara undir palliR8
    Hvar í ferli er slökkt á Ohmformer?R9
    Hér er gerð tilraun til að sameina það sem gera þarf í einu vinnuferli. Skoðum seinna hvort rétt væri að tryggja að þessir punktar séu í aðallistanum – eða hvort við ættum að fjarlægja punkta úr aðallistanum og halda þessu sér.

    Tékklisti: Hús tímabundið mannlaust

    Halli: Uppfært 18.apríl 2020

    Pottur: Staðfesta að nægjanlegt vat sé í pottinum (upp að efri brún elementa)
    Vatn: Loka fyrir neysluvatn við efra húshorn (forðar skemmdum ef vatn lekur inni)
    Rafmagn:
    1. Skrúfa fyrir aðra túrbínuna.
    2. Minnka afl á hinni túrbínuni….. og þá er gott að styðjast við stýriskjá í búri
    Dæmigert væri: 100% 80% 0% 0%
    6/8 2019: skilið eftir 100% 50% 0% 0%
    18/8 2019: sett á 100% 18% 0% 0% Pottur of heitur
    21/8 2019: Sett á ca 100% 0% 0% 0% Pottur 45 °C
    1319 2019: Var á ca. 98% 0% 0% 0% Pottur 47 °C
    ATH: 220V Inverter þarf að vera á fyrir hleðslu á 12 V kerfi (Pott-dæla o. fl.)
    Endurkoma eftir tímabundna fjarveru
    Staðfesta nægjanlegt vatn í potti, opa f. neysluvatn, skrúfa frá túrbínum

    Tékklisti: Núgildandi

    Upphaflega gert ca árið 2010 BV og HöI- verður eytt þegar ofanskráð samþ Yfirfarið: 7.apríl 2019

    Húsið yfirgefið að hausti

    Innanhúss: Taka til, þrífa allt húsið og loka öllum gluggum. Fjarlægja allt rusl og allan mat sem getur skemmst. (ruslið með heim).

    Utanhúss: Ganga frá öllu úti, láta kælikassana undan húsi inn, setja báta undir hús, tappa vatni af kæliskáp í búri. Ganga frá slöngum og stigum, taka hurðina af útigrillinu og láta aðra í staðinn (Vetrarhurð er uppi á lofti). Taka loftnetið niður og inn í gang, verja kapaltengi undir palli með vaselíni og plastpoka.

    Gas: Skrúfa fyrir gasið úti í kassanum fyrir neðan eldhúsgluggann.

    Ofn: Hreinsa ösku úr ofninum. Loka trekkspjöldum.

    Vatn: Láta seytla í gegn um kranann svo ekki frjósi. Opna fyrir affall við útihurð (slanga bakvið tréspjöld við þröskuld). Skrúfa vatnssíu af undir palli.

    Opna alla krana innanhúss til að tæma lagnirnar. Láta tappa í vaskana (annars lyktar). Sturta niður úr klósettkassa og þurka vatn úr vatnslás klósetts og stinga klósettrúllu í plastpoka í opið svo ekki trekki í gegn um niðurfallið.

    Skrúfa sundur lögn að gashitara og tappa vatni af.

    Aðkoma að húsi að vori.

    Vatn: Skrúfa saman lagnir að gashitara í eldhúsi. Athuga hvort vatnslásar hafa gengið í sundur á eldhús- og baðvaski. Skrúfa vatnssíuna á undir palli (lúgan er á veröndinni undir eldhúsglugganum).

    Loka fyrir affall við útihurð (slanga bak við tréplötu við þröskuld).

    Taka plastpoka úr klósetti og tappa úr vöskum.

    Opna fyrir vatn, og athuga með leka.

    Gas: Opna fyrir gaskúta úti í kassanum undir eldhúsglugganum.



    B” : breytist sjaldnar / ítarfefni



    Fjarskipti: SIM kort – Frelsiskort fyrir Router

    Yfirfarið 2.júlí 2020

    Í júlí 2020 var keypt SIM kort fyrir Routerinn sem er í búrskápnum í eldhúsinu. Áður kom kort Ingólfs Eggertssonar á vorin og var þar allt sumarið uns húsið var yfirgefið fyrir veturinn. Símanúmerið er 692-3401. Kortið er frelsiskort frá Vodafone. Hálfdán Ingólfsson er rétthafi kortsins, en allir geta lagt inn á það, og þar sem það sýnir sig að símanotkun og kanski aðallega gagnaflutningsnotkun hefur farið vaxandi væri rétt af okkur að setja eitthvað inn a kortið fyrir dvöl í húsinu. Halli fylgist með innistæðu og lætur vita ef breðast þarf við einhverju.

    Frárennsli: frá vöskum og sturtu                                  

    Yfirfarið 6.júlí 2019

    Frárennsli vasks og sturtubotns  á salerni eru leidd niður úr gólfi og undir húsi að frárennsli eldhússvasks sem þar kemur inn í rörið. Saman rennur þetta að húshorninu og í skurði að rotþrónni. EN – þetta liggur síðan framhjá rotþrónni og beint í botnlausu bláu tunnuna sem er fjærst húsinu. Þannig er tryggt að sápur hafi ekki áhrif á rotnunarferlið í rotþrónni. (Og því skal ítrekað að ekki má nota sterk klósetthreinsiefni í salernið! )

    Athugið –  að þar sem rotnun er langt í frá að vera eins mikil og hröð í frárennslistunnunni eins og í rotþrónni ætti að taka eins mikið af matarleifum og mögulegt er upp úr ristum eldhússvasksins og setja í viðeigandi sorpílát – þ.e.a.s. við megum ekki troða og merja sem mest niður í frárennsliskerfið – því það safnast saman í tunnunni og leiðir að lokum til þess að ekki síjast niður úr henni.

    Fyrir vetur verður að hafa í huga að frá bláu tunnuni er yfirfallsrör niður fyrir barð. Við viljum forðast lykt og trekk, þessa leið inn í húsið. Allt vatn þornar fljótt í vatnslásum og þá er rakin leið fyrir trekk. Þess vegna er rétt að setja tappa í vaska og plast með fargi yfir stóru ristina í eldhúsvaskinum, þegar húsið er yfirgefið.

     Vetrarlokun: setja tappa í vaska og sturtubotn og plastpoka með fargi yfir stóru ristina í eldhúsvaski.

    Frárennsli: frá salerni  

    Yfirfarið 6.maí 2020

    Skólp frá salerni fer beint niður úr gólfi í rör undir húsinu sem kemur svo út undir verönd og ofan í jarðveginn við suðvesturhorn hússins. Þaðan liggur rörið í smá sveig að rotþrónni. Það verður að leggja á það ríka áherslu að ekki má undir neinum kringumstæðum setja venjulegan salernishreinsi í klósettið, þar sem þau sterku efni sem þar eru, hægja mjög á eða drepa alveg gerjunina í rotþrónni.

    Vetrarlokun: Reka alla á salerni og að því loknu skrúfa fyrir aðrennsli vatns í klósettkassann – bursta salernisskálina – sturta niður – og að síðustu ausa vatninu upp og troða svo plastpoka með wc-rúllu innan í – ofan í vatnslásinn til að hindra trekk um vetur.

    Frárennsli: frá þaki

    Yfirfarið 4.maí 2020

    Þversnið af lokræsi

    Vatn af þaki fer í niðurföll (við öll horn). Vatnið er ekki leitt að rotþró heldur liggja rör allan hringinn undir útveggjum í skurð við norð-austurhornið. Skurðurinn er tvöfaldur þannig að fyrst var rist fyrir honum í ca 30 cm breidd, og síðan annar mjórri um miðjan skurð. Vatn af þaki rennur um neðri skurðinn út í læk. Yfir neðri skurðinn voru settir flatir steinar og (1″*6″) fjalir, og síðan var tyrft yfir aftur – og nú sést ekkert. Svona fyrirbæri kallast lokræsi. Neðri skurðurinn getur fallið saman – svo ef flæðir út úr þakrennum – gæti þurft að opna skurðinn og  vinna verkið aftur. Vetrarlokun:   Á ekki við                    

    Frárennsli: Rotþró

    Uppfært 6.maí 2020

    Þegar hugað var að frárennslismálum árið 1993 varð að nota hyggjuvit og finna lausnir. Sú lausn dugði vel, en 2015 var keypt alvöru rotþró, sem sést á myndum. Gamla kerfið er þarna enn, að mestu aftengt og verður til framtíðar, vinstra megin við núverandi þró, séð frá Atlatungu. Gamla kerfið sást ekki – en nú sjást – eða má finna stúta sem koma upp á yfirborðið.

    Rotþróin er þrískipt. Fyrsta hólf er lang stæst. Þar hefst rotnun. Í fyllingu tímans flæðir seyran yfir í miðjuhólfið og loks í það sem er fjærst húsinu. Þá ætti þetta að vera næstum tært vatn.

    Að þessum þremur hólfum loknum, rennur vatnið yfir í gríðarstóra botnlausa tunnu, sem reyndar var lokapunkturinn í gamla rotþróarkerfinu. Þrepin voru áður 3 en eru nú 4.

    Inn í botnlausu tunnuna, austan við gömlu rotþróna, þ.e.a.s. í um tveggja metra fjarlægð frá stútunum sem koma upp frá nýju rotþrónni, liggur gamla frárennslið frá vöskunum og sturtubotninum . Þetta vatn fer beint í tunnuna, fram hjá gömlu rotþrónni. Úr tunnuni er yfirfallsrör sem leitt er niður fyrir barð og í púkk rétt fyrir ofan flæðarmálið. Ef tunnan fyllist, getur lekið um rörirð niður í púkkið.

    Fljótavík hefur verið í byggð – með gloppum – meira og minna frá landnámi. Atlastaðir voru byggðir 1969, en það var ekki fyrr en um eða eftir 1975 sem salerni kom í Fljót. Áður var í besta falli kamar. Að Atlastöðum þurfti oft að að leita að kamrinum, sem hafði fokið eitthvert um vetur. Svo var grafin hola á öðrum stað og kamarinn settur yfir hana. Nú eru rotþrær við alla bústaði.

    Aðrennsli: Neysluvatn frá lind að sandsíu

    Uppfært 10.apríl 2020

    Atlatunga sækir neysluvatn í lind í hjallanum fyrir ofan bústaðinn. Atlastaðir sóttu vatn í “okkar” lind – en tengja nú í rörið frá Bæjardal að turbínunum. Í því vatni er meiri sandur en í lindinni, og því heldur Atlatunga sig við hana. Í lindinni er lítil tunna sem safnar vatni. Þaðan liggur slanga eftir læk að húsinu en fer síðan í litla kassann sem er í grasinu undir efra húshorninu þeim megin sem gengið er inn. En – með þessu vatni kemur stundum sandur sem síja þarf frá.

    Ef dregur úr rennsli neysluvatns, getur skýringin verið gróður inni í tunnuni og/eða stífla í boruðu götunum sem hleypa vatni inn í tunnuna. Þá þarf að opna stífluna, hreinsa gróður í burtu, og endurbyggja svo stífluna. Ein hugmynd, sem þó hefur ekki orðið að veruleika, er að vera með stórt rör sem hleypir vatni úr lindinn yfir stífluna – eða í gegn um hana . Tregða gæti einnig orsakast af miklum sandi í sandsíunni undir pallinum

    Aðrennsli : Vatn fá Bæjardal – að túrbínum

    Uppfært 11.apríl 2020

    Eftir að heiti potturinn kom í Atlatungu, varð ljóst að erfitt yrði að halda hita með því að brenna hitagjafa í eldhólfinu sem keypt var með pottinum. Lendingin var vatnstúrbína – fyrst ein og svo önnur.

    Til að knýja túrbínu(r) þarf vatn og fallhæð.

    Plaströrinu ofan úr Bæjardal – var að mestu komið í svörð og sést lítið sem ekkert nema næst túrbínunum ofan í læknum. Rafmagnskaplar og vantsslanga  að Atlatungu sjást ekki heldur. Hljómar einfalt og auðvelt – en var það örugglega ekki.

    IMG_1050

    Þegar gengið var frá fyrir vetur, fyrstu árin var farið upp í Bæjardal og slangan tekin úr læknum. Það sýndi sig að það fraus alltaf einhvers staðar í rörinu – og því er nú haft minnkað streymi allan veturinn. Þessu er stýrt með krana á neðri enda slöngunnar – og ekki þarf að fara upp að “stíflu” í Bæjardal fyrir bragðið.

    IMG_1051

    Á mynd fyrir ofan sést hvernig slangan liggur í læknum og verið er að breyta aðrennsli vatns.

    Minni slangan er fyrir aðrennsli vatns í brunaslönguna í Atlatungu. Eftir að lokað hefur verið fyrir vatnið þarf að fara að túrbínunum og skrúfa vatnsslönguna frá inntakinu inn í þær.

    Slangan er svo lögð í lækinn og skrúfað aftur frá rennsli upp í um 1/4 af fullu rennsli, eða líkt og sést á myndinni hér til hægri að neðan. Það nægir til að ekki frýs.

    IMG_1055

    Á fyrstu mynd kaflans sést gróður á inntakssiktinu. Ekki er ekki sjálfgefið að fólk átti sig á þessu, en ef rafmagnsframleiðsla minnkar, gæti það verið ástæðan. Þá þarf að rölta upp í Bæjardal, t.d. með malarskóflu og/eða strákúst – og vera í stígvélum – og gjarnan í þykkum gúmmíhönskum, svona ef þarf að flytja mikið grjót. Vatnið er fjandi kalt til lengdar.

    Allir sem fara upp í Bæjardal ættu að kíkja á inntakið og hreinsa af því ef þess þarf. Einnig að athuga hvort stíflan haldi og vatnsrennsli inn í lónið sé í lagi

    Minnkuð rafmagnsframleiðsla gæti einnig orsakast af minnkuðu aðrennsli í “inntakslónið”. Þá gæti þurft að flytja til grjót, og byggja leiðigarð eins og sést að neðan t.h. .

    Leiðigarður fyrir ofan inntakslónið. Þegar vatnsmagn minnkar í ánni gæti þurft að endurbyggja svona leiðigarð. ÖI 2019
    “Inntakslón”. Mikilvægt er að inntakið sé allt undir vatnsyfirborði því annars kemur loft með og túrbínurnar “hósta”. ÖI 2019

    Vetrarlokun:

    • 1) Skrúfa fyrir stóru slönguna í læknum
    • 2) Skrúfa stóru slönguna af túrbínum
    • Skrúfa aftur frá rennsli upp í ca 1/4 af fullu rennsli (sjá mynd) og setja ofan í lækinn

    ATH. að tengsl eru á milli þessarrar síðu og síðunnar @ 4.1 Túrbínur.

    Aðrennsli: Sandsía

    Uppfært 29. apríl 2020

    Smávegis af sandi kemur frá lindinni í hjallanum. Sandsía er á dregara undir húsinu undir eldhúsglugganum. Farið er undir pallinn um stóra hlerann sem er í pallinum við eldhúsglugga/gasgeymabekk.

    IMG_1060

    Rennið áltröppunum í gryfjuna og hafið keðjutöng meðs.  Þegar niður kemur sjáum við nokkurn vegnin það sem er á myndinni ( mætti vera skýrari) . Hún er á Panorama sniði og spannar 180 gráðu sjónsvið. Til hægri sést ljósblár hringur og niður úr honum kemur gagnsær plastvasi með brúnuleytu filteri í. Skrúfið hólkinn af og hvolfið vatninu úr (ath. ekki má vera vatnsþrýstingur) .

    Eftir að skrúfað hefur verið fyrir neysluvatnið þarf að taka filterið úr og láta allt vatn leka niður. Plasthólkurinn og filterið er sett inn og látið standa á plastpoka yfir stóra siktinu í eldhúsvaskinum. Þannig þornar þetta allt saman áður en þetta frýs.

    Hvernig er gengið frá bláu sandsíufestingunni?  Plastpoki utan um>??

    Rafmagn: Inngangur

    Uppfært 29.apríl 2020

    Eigendur Atlatungu eru:  Ingólfur, Bogga, Halli, Örn, Maja, Hörður, Ragnar og Lilja.  Átta nöfn – og allir karlarnir hafa unnið við rafmagn. Við hin vitum flest lítið um rafmagn í Atlatungu. Þó er það þannig að við erum háð þessu  – og verðum hafa séns á að skilja, og bjarga okkur.

    Í stuttu máli má segja að frá túrbínu komi 48 Volta spenna, sem er mesti straumur sem notast má við án þess að skaði hljótist af ef maður fær þetta í sig. Mest fer í að hita olíufyllt element í heita pottinum og rafmagnsofnum. Yfirmagn þarf að leiða annað, og helst geyma á einhvern hátt – sem rafmagn á rafgeymum – eða/og með meiri upphitun vatns.

    Fari yfirmagnið í heita pottinn þarf yfirleitt að kæla hressilega fyrir notkun. 300 lítra stáltunna er í “kjallarahólfi” undir verönd – með því að markmiði að senda umframorku þangað – og að geta sótt heitt vatn þaðan til að bæta í heita pottinn eða í vaska bústaðarins, ef þarf.

    Undir ofanverðu húsi (miðhólf) eru margir rafgeymar- ýmisst tengdir saman – eða ekki. Allir eru 12 Volt – en með raðtengingum má sækja í þá 24 eða 48 Volt.

    Á útvegg undir glugga í búri er blár skápur. Í honum er 48 V breytt í 220 V (Ohmformer eða Inverter).

    Fyrir rata í rafmagnsmálum lítur út eins og halda þurfi mörgum boltum á lofti í einu til að allt gangi vel. Vonandi verður þetta ekki flókið þegar pælt er í hlutunum.

    Markvisst er stefnt að því að einfalda eins og hægt er – þó vafalaust verði aldrei hægt að komast að einhverju lokamarkmiði sem gæti þó verið að aðeins þyrfti að kveikja á einhverjum höfuðrofa þegar komið er í húsið. En – maður verður að eiga sér draum – því ef maður á engan draum – getur hann ekki rættst……….

    Rafmagn: Túrbínur

    Uppfært 29.apríl 2020

    MIKILVÆGT: Túrbínur mega ekki vera í gangi nema rafmagn sé leitt í burtu. Rafgeyma SKAL tengja ÁÐUR en túrbínur eru ræstar. Hins vegar má stoppa túrbínur þó þær séu tengdar við geymana. Það er í lagi að nota rafmagn frá geymum í einhverjar mínútur þó túrbínur séu aftengdar eða stopp – en athugið að það er 48 Volta straumur á kaplinum í slöngunni við túrbínurnar – hann er þá bara að koma frá geymunum.

    Undir hjallanum ca. beint fyrir ofan Atlastaði þverar stigi læk sem vísar að Atlastöðum. Á stiganum er vatnsheldur krossviður með ferhyrndum götum undir kassalaga húsi á lömum. Þarna eru tvær túrbínur sem framleiða rafmagn sem leitt er um kapla undir hús í Atlatungu.

    Túrbínurnar eru með því síðasta sem fer inn í Atlatungu að hausti, og því fyrsta sem fer út að vori. Það er því engin ástæða til að rogast með þær upp, heldur eru þær látnar á pappa eða plast á gólfi neðri hæðar.

    Hvort sem farið er til að setja túrbínurnar niður eða taka heim er þæglilegast að flytja þær á BobCat bílnum. Með í för þarf:  Lítinn skiptilykil, stóra rörtöng, keðjutöng (töng með keðju sem nær utan um stór rör) og 8 skrúfur sem festa túrbínurnar í öllum hornum.

    Á myndinni að ofan sést hvernig það eru tvö hringlaga göt um miðja mynd. Þar eru tveir kaplar með festingum. Sá hægra megin er plúsinn. Hann liggur inni í slöngu að Atlatungu. Vinstri kapallinn liggur óvarinn að Atlatungu. Annar strengurinn er í slöngu til að hindra samslátt á strengjunum .

    Athugið líka að önnur túrbínan er með lengri rafmagnskapla og fer sú í gatið sem er fjær festingunum við jarðstrengina.

    IMG_1051

    Á myndinni til vinstri má sjá að túrbínunum er fest þannig að þær eru “speglaðar” – tengibox utan á þeim vísa frá hvoru öðru. Þá má greina að kaplarnir sem koma upp úr þessum boxum – fara í mínusinn (vinstra megin á myndinni). Þarna sést líka “U-rörið” – og hvernig vatnsslangan er tengd við það. Rauðu kranarnir skrúfa fyrir aðra túrbínuna í einu ef þörf er á.

    VETRARLOKUN: 

    1) Fyrst þarf að loka fyrir vatnsrennslið að túrbínunum, sjá @ 3.2. Lesið það ef það hefur ekki verið gert nú þegar.

    2) Skrúfið innrennslisrörin af  (U-ið þar sem vatnið inn greinist í tvennt) með keðjutönginni. U-rörið fer með í Atlatungu.

    3) Losið svörtu rafmagnskaplana af festingum og setjið rær og skífur aftur á.

    5) Losið festingar túrbinanna við pallinn – 8 skrúfur – og takið með í Atlatungu. Þær á að geyma……… hvar?

    6) Takið túrbínurnar og setjið með U-rörinu og verkfærum á BobCat bílinn.

    7) Lokið kassanum –

    8) Farið með túrbínur og U-rör upp á loft og leggið á plast – þannig að vatn sem e.t.v. er enn í þessu þorni auðveldlega og skemmi ekki parket.

    Við sumaropnun er þetta gert í öfugri röð – en þó þarf að tengja rafgeymana áður en vatni er hleypt á túrbínurnar.

    Rafmagn: Rafgeymar

    Síðast breytt 27.maí 2014

    Undir húsinu eru margir rafgeymar – sem ýmisst eru tengdir saman – eða ekki. Allir eru þeir 12 Volt – en með raðtengingum má sækja í þá 12, 24 eða 48 Volt.  Rafgeymarnir eru viðhaldsfríir, og á ekki að bæta vökvum í þá. Hins vegar eru þeir viðkvæmir fyrir of mikilli spennu. Rafgeymir sem er gefinn upp sem 12 Volt, á að þola meiri spennu en það – og á meðan hann er að hlaða sig getur spennan verið um 14 Volt. Myndin hér að neðan er nú ekki allt of greinileg og vonandi verða teknar betri myndir – en þarna má þó gera sér í hugalund að það er auðvelt að rugla tengingum svona ef menn hugsa ekki aðeins. E.t.v. mætti nú merkja þetta eitthvað betur.

    IMG_1073

    Hvítu geyma fjóra til hægri á myndinni á að raðtengja og þá taka þeir við og gefa frá sér 48 Volt

    Í búrinu eru mælar (sjá mynd hér fyrir neðan) sem sýna spennu á geymunum. Þar sést að allir mælar sýna hærra gildi en skrifuð eru á miðana hægra megin við.  En hvenær myndu tölurnar verað orðnar það háar að bregðast verði við því. Gróft sagt má segja að þegar:

    IMG_1036

    1) 12 Volt fer yfir 15

    2) 24 Volt fer yfir 30

    3) 48 Volt fer yfir 60

    séu gildin orðin of há en þó er rétt að bregðast fyrr við. En – þá hlýtur að vakna spurning um það:

    Hvað er til ráða?

    Í búrinu er stálskápur með tengivirki, með meiru. Þarna er líka plastkassi líkur þeim sem er á myndinni af mælunum hér að ofan og á kassanum er takki sem nota má til að auka hleðslu samkvæmt mæli sem sýnir of lága tölu og þá lækkar spennan á öðrum mæli. Þetta er sem sagt takki sem virkar svipað og balance takki á gömlu stereogræjunum.

    IMG_1037

    Vantar frekari upplýsingar um balance takka og innstungu .

    Í og við Atlatungu eru 3 spennubreytar sem breyta veikum straumi upp í 220 volt og þá er hægt að nota þessi tæki til að hlaða tæki eins og síma, tölvur, rakvélar og fleira í þá veru. Þessi tæki eru staðsett:

    1) Í kassa við heita pottinn. Þetta tæki er í raun eingöngu nýtt til að drífa “fiskabúrs” hreinsibúnaðinn.

    2) Á hillu í búri. Þægilegast er að nota þennan stað til hleðslu enda hægt að loka búrinu og losna þannig við mikinn hluta af hávaðanum sem fylgir þessum tækjum.

    3) Í botni búrskápsins. Þar er einn rafgeymirinn í viðbót – og þessi fær allt rafmagn úr sólarrafhlöðu sem er utan á vesturgafli hússins. Þessi rafgeymir er ekki aftengdur við lokun hússins.

     Vetrarlokun: EFTIR að  búið er að stöðva túrbínurnar þarf að taka annan “skóinn” af hverjum rafgeymi til að stöðva það að rafmagn fari í það að hita elementin í ofnunum og heita pottinum. Til öryggis þarf að kíkja á spennumælana í búrinu og sannfæra sig um að allir mælar  séu dottnir út.

    (  Í athugun er að breyta hlutunum þannig að notaður verði spennubreytir (Omformer) – útbúnaður sem breytir öllum straumi í innstungum upp í 220 Volt. Það breytir ekki miklu fyrir rafgeymana undir húsi en litlu spennubreytarnir yrðu óþarfir. Þá verður reynt að gera auðveldara að átta sig á hvað þarf að tengja og aftengja undir húsi við opnun og lokun Atlatungu. Þó það væri óskadraumur fyrir okkur sem ekkert kunnum með rafmagn að fara – verður sennilega ekki hjá því komist að aftengja rafgeymana   )

    Rafmagn: Ljósastýring yfir búrhurð

    Rafmagn: Sólarrafhlaða

    Uppfært 15.apríl 2020

    Á vesturgafli Atlatungu, alveg við suðurhornið, er sólarrafhlaða skrúfuð á vegginn. Hún er tengd inn í botn búrskápsins í eldhúsinu og þar við rafgeymi. Þessi tenging er alltaf í gangi og þarf ekki að aftengja við vetrarlokun.

    Rafmagn: Hleðsla smátækja

    Uppfært 2.apríl 2020

    220 Volt eru í öllum innstungum. Því fæst rafmagn á sama hátt og heima. Þó þarf að hafa í huga að ekki má nota orkufrek tæki eins og hárþurrku!

    Spurning: Eru 12 Volt einhvers staðar? Búrskápur í eldhúsi? Við rafmagnstöflu? Efri ísskápur?

    Rafmagn: Rafmagnsofnar

    Uppfært 16.apríl 2020

    Fyrstu ofnar voru heimatilbúnir með 48 Volta elementum, líkt og eru í heita pottinum. Lekar og annað flýtti því að rafkerfinu var breytt í 220 Volt. Fjórir rafmagnsofnar eru í húsinu – einn stór (500W) sem oftast er undir eldhúsborði – og þrír 250W sem oftast eru uppi á lofti í geymslu – ekki tengdir við neitt. Yfir hásumar er 500W ofninn nægjanlega öflugur. Í kuldaköstum gæti þurft að hita í herbergjum – en reynt er að hafa slökkt á öllum ofnum að næturlagi. Á köldum morgnum þarf stundum að slá því saman að hita Jötul ofninn og brenna einhverju rusli, svona til að ná hitanum fljótt upp.

    Upphitun: Gashitun neysluvatns

    Upphitun: Viðarbrennsluofn

    Uppfært 16.apríl 2020

    Viðarbrennsluofninn, “Jötul 3“, kom hjá Blikkás-Funa árið 1994.  Hann er ekki lengur í sölu. Við leit á internetinu er ljóst að hann er vinsæll um allan heim, og virðast flestir ánægðir.

    Atlatunga er vel einangruð. Oft er ekki þörf á að “kveikja upp”  heilu dagana, þar sem húsið hitnar í sól. Með rafmagnskyndingu er enn minni þörf á að kveikja upp, og yfir hásumarið er það helst gert til að fá sér stemmingu – og brenna rusli.

    Þegar komið er að vori, getur tekið einhverja daga að koma rafmagnskyndingu í gott lag, og ef komið er mjög snemma getur brugðið til beggja vona með veður – og þá er gott að geta brennt einhverju í ofninum.

    Athugið – að ekkert má liggja að glerinu – allt þarf að vera a.m.k 3 cm frá því!

    Eldhólf hreinsað:    Áður en byrjað er á að hreinsa eldhólfið þarf að fullvissa sig um að allt sé kalt og engin glóð í öskunni. Þar sem ofninn er jafnvel meira notaður til að eyða brennanlegu rusli en til upphitunar með viði, safnast óbrennanlegir hlutir eins og álpappír og því um líkt í öskunni. Fjarlægið allt slíkt og setjið með óbrennanlegu rusli sem senda þarf til Ísafjarðar. Mokið síðan ösku í fötu og sópið loks ofan af hillunni fyrir framan eldhólfið og í kring um ofninn. Þegar öskufatan fyllist er farið með hana á bak við kolagrillið og öskunni dreyft í lækinn þar. Þess vegna skal ítrekað að ekkert annað en aska á að vera í fötunni.

    Hreinsun á gleri í hurð:    Smám saman safnast sót á innanvert glerið og þá minnkar sjarminn við að horfa í eldinn. Auk sóts festast oftast einhver efni – oft plastefni – á glerið.  Glerið þarf að vera kalt fyrir þrif. Notið gluggasköfu til að skafa bletti af, og vætið svo eldhúsrúllublöð með uppþvottarlegi og nuddið yfir glerið með hringlaga hreyfingum. Það getur borgað sig að leyfa sápublöndu að liggja nokkrar mínútur á glerinu til að byrja með, en ef þetta er gert reglulega, tekur þetta bara örfáar mínútur. Ef dropar af sótblönduðu vatni lenda á gólfinu þarf að sjálfsögðu að hreinsa það.

    Vetrarlokun:  Eldhólf þarf að vera hreint og lokað fyrir trekkgötin framan á hurðinni og efst undir hattinum.

    On-Line : Leiðbeiningar með USA/Canada útgáfu af Jötul 3.

    Upphitun: Söfnun eldiviðar og uppkveikju

    Uppfært 11.apríl 2020

    IMG_4263

    Rekaviður: Fyrr á tímum fór allt skógarhögg þannig fram að eftir að tré voru felld og greinar skornar af var stofnunum fleytt niður ár og fljót að sögunarmillum. Eitthvert hlutfall af þessum stofnum slapp út á haf og rak svo eins og straumar lágu. Í dag er orðið meira um það að lagðir eru vegir um skóga og stofnar settir beint á flutningavagna sem keyra þá í myllurnar. Við sjáumþví mun minni reka á fjörum – en það kemur þó fyrir – og sá á fund sem finnur – og því er um að gera að ganga fjörur – og draga þann við sem finnst upp að Atlatungu.  Athugið að viður getur einnig fundist um allan ósinn og jafnvel fram (inn) fyrir Langanes.

    Það getur skipt miklu að koma rekavið sem fyrst frá sjó. Notið keðjusögina til að saga stofnana í hæfilegar lengdir sem hæfa ofninum (t.d. mest 30 cm  ?? ). Ef þetta er gert í fjörusandinum, þarf að reyna að passa það að fá ekki sand í sagarblaðið. Færið bútana upp undir hólinn  fyrir neðan heita pottinum. Það má svo bíða eitthvað að högga bútana smærri ef aðstæður eru þannig. Bútar mega þess vegna liggja þarna á milli ára. Höggvið bútana smærra og raðið siðan undir verönd í hólfin tvö við eldhús- og stofuglugga.

    IMG_4261

    Hvönn:   Á vorin, þegar gróður er rétt að taka við sér, má sjá fjöldan allan af gránuðum hvannarstofnum. Safnið þessum hvannarstofnum, því vart gefst betri uppkveikja. Ef kveikja þarf upp í rökum rekavið er gott að geta sett kvönn undir til að ná upp hitanum – reyndar á það alltaf við þegar kveikt er í ofninum.

    Ef ekkert finnst af viði þá taka bústaðir sig saman og sigla í Rekavík og draga stofna þaðan .

    Pappír:   Safnið öllum brennanlegum hreinum pappír. Ef ekkert er kveikt upp um langan tíma getur verið ráð að fara með pappír upp og geyma til betri tíma – eða fórna á varðeldi.

    Olíur og dýrafita:   Notuð (t.d. af steikarpönnu) eða þrá matarolía er eldsmatur. Svona löguðu er hægt að safna í tóma mjólkurfernu og brenna í ofninum þegar komin er glóð. Athugið þó að þetta má ekki vera í miklu magni í einu því þá getur ofninn hitnað helst til mikið.

    Miðað við stærð hússins þá eru þetta allt of lítið hoggið fyrir Atlatungu!

    Miðað við stærð hússins þá eru þetta allt of lítið hoggið fyrir Atlatungu!

    Vetrarlokun:   Fylla eldiviðarkassa í stofu af viði og uppkveikjuefni. Fylla 5 pappakassa með viði og raða milli skorsteins og norðurglugga uppi á lofti. Keðjusög upp á loft og öll verkfæri frá höggstað inn í hús.

    Upphitun: Eldiviðarsög

    Hörður 3.maí 2020

    Sögin ásamt viðeigandi smáverkfærum eru geymd í plastkassa uppi á lofti yfir vetur. Að sumri er þetta geymt í bekknum undir WC glugga. Sögin gerir nokkar kröfur: a) ekki saga trjáboli með miklum sandi/steinum eða járnnöglum. Það skemmir bitið í blaðinu. b) brýna má blaðið með þar til gerðri þjöl (rúnþjöl) og dassi af þolinmæði og lagni. Mæli með kennslustund hjá Ingólfi Eggertssyni skipasmið. c) Nýtt eldsneyti eða nýlegt og rétt blandað, 1:50 minnir mig, það stendur á brúsanum (SÖG og blöndunarhlutfall) – þekkt vésen að taka eða nota gamalt bensín sem staðið hefur heilan vetur, það sleppur oftast, en þetta er gott að hafa í huga þegar sögin er ræst.

    Ræsing: Toga út innsogshnappinn, kveikja á litlum rofa á hliðinni (merktur on/off) sem setur kveikjuna í gang. Festa blaðið með því að ýta stóra plastflipanum fram eða aftur(man það ekki alveg) – leggja sögina á stöðuga undirstöðu t.d. trjábol á jörðinni og toga af krafti í togspottann sem ræsir sögina. Sögin fer ekki í gang við þetta. Hún vill láta endurtaka þetta oft og stundum lengi.

    Á handfanginu er eldsneytisgjöf sem ýtt er á til að auka aflið, gott er að prófa að gefa söginni aðeins “inn” þegar togað er í spottann milli þess sem bölvað er hljóðlega því þetta er nú meira andskotanst draslið, tvígengismótorar sem ekkert er gert við allan veturinn og eiga að fara í gang eftir 10 mánaða stopp….. en gera það aldrei.

    Svo alltíeinu, uppúr þurru rýkur sögin í gang en oftast aðeins í stutta stund. Þá er bölvað meira og togað meira. Þegar hún loksins hefur drullast í gang má byrja að saga….

    Stundum þarf að taka kertið úr söginni, alveg eins hægt að byrja á því, þrífa það t.d. með bensíni og þurrka t.d með bréfi eða klút. Setja kertið í ræsa aftur. Viðgerðin fellst allteins í því að tíminn sem fer í að brasa við kertið hvílir upphandleggsvöðvana og aukinn kraftur kemur í togið og sögin rýkur gjarnan í gang!

    Upphitun: Heitur pottur 

    Sorp: Lífrænn úrgangur

    Uppfært: 10.júlí 2019

    Flestir vita hvað er lífrænun úrgangur – sem sagt, það sem fellur til úr jurtaríki og dýraríki við matargerð – þar með taldir afgangar eða það sem skorið er frá eftir að komið er á diskinn. Þetta er e.t.v. ekki nógu góð lýsing – dugar svona fyrst um sinn.

    Undir eldhúsvaskinum er grænt, ferhyrnt ílát með loki. Ofan á lokinu stendur “Lífrænt”. í fötuna má aðeins nota poka úr maís – því þeir brotna niður í náttúrunni. Þegar margir eru í mat – má líka setja lífrænan úrgang í skál og þaðan í holuna – án þess að fara í maíspoka.

    Til að tæma fötuna er er farið með hana niður fyrir barð. Vinstra megin (fjær Atlastöðum) ætti að finnast krossviðsplata með steinum ofan á. Undir þessu er hola. Hendið pokanum og því sem í honum er ofan í holuna, setjið lokið yfir og fergið. Holan gengur undir ýmsum nöfnum, eins og Sorpa…. en e.t.v. er “maðkaveitan” lýsandi fyrir það hvernig náttúran gerir sér mat úr þessu. Vetrarlokun á ekki við.

    Sorp: Brennt á varðeldi eða í ofni

    Sorp: …. og annað sem flytja þarf úr Fljóti

    Uppfært 10.júlí 2019


    Öryggi: Reykskynjarar

    Uppfært: 11.maí 2020

    1Svefnh.1 (Bogga og Ingi)
    2Svefnh.2 – NV-horn
    3Svefnh.3 – NA-horn
    4Eldhús
    5Svefnloft
    Allir nota 9 Volta batterí. Testið reykskynjarana – betra að gera það of oft en of sjaldan

    Öryggi: Slökkvitæki

    Uppfært 13.maí 2020

    Tvö slökkvitæki eru staðsett vinstra megin við innganshurð í Atlatungu. Hvaða tegund (þurr – efna- vatn – ) af tæki og hvernig á að nota þau? Er kominn tími á yfirferð tækjanna. Væri rétt að kynna sér notkun þess á fyrsta degi dvalar í Atlatungu?

    Öryggi: Gula brunaslangan

    Uppfært 13.maí 2020

    Fyrir framan inngang í Atlatungu, liggur (oftast) gul slanga. Á enda hennar er krani og stútur sem mjókkar fram. Vatnið kemur frá aðrennslisröri að túrbínunum (frá Bæjará). Þrýstingur í slöngunni er miklu hærri en á neysluvatninu. Þessi slanga er notuð til að kæla pottinn – og veitir sko stundum ekki af. En þessi slanga er líka brunaslanga.

    Flutningar: Flug

    Uppfært 15.apríl 2020

    Atlatungubúar hafa búið við þau þægindi að geta flogið milli Ísafjarðar og Fljótavíkur, nánast hvenær sem er. Og þó. Við þekkjum það mörg að hafa ákveðið að dvelja einhvern tíma, og gert plan um að mæta í vinnu á ákveðnum degi. Jafnvel eru aðrir að treysta á að við mætum svo þeir komist í frí. Þegar þannig stendur á, getur verið freystandi að fegra lýsingu á veðri og skyggni, í þeirri von að “sleppa”. En það getur verið svo rangt á marga vegu að gera það.

    Ganga skal frá öllu “rusli” sem senda á með flugi (einnig drykkjaumbúðum) þannig að tryggt sé að ekki leki. Ef plastpokar eru notaðir skal nota 3 poka utan um “ruslið”, binda vel fyrir hvern og snúa því sem sneri upp í fyrri poka niður í næsta, á víxl.

    Gætum við fengið punkta um það hvað þarf að athuga áður en beðið er um flug – eða hverju við þurfum að geta svarað ef flugmaður hringir og vill fá veðurlýsingu


    Flutningar: Farartæki á landi

    Flutningar: Bátar

    Uppfært 7.maí 2020

    Álbátur : Þegar ganga skal frá álbátnum fyrir vetur þarf fyrst að draga hann á þurrt og tæma allt vatn. Einnig fjarlægja allt lauslegt. Einfaldast er síðan að draga hann á BobCat bílnum upp að Atlatungu og stoppa með hann á milli heita pottsins og pallsins undir stofuglugga. Þá þarf að reisa hann upp á hlið (stjórnborðshlið), með stefnið í átt að Atlastöðum og þóftir að húsinu og leggja svo upp að hlið pallsins. Tveir fullorðnir geta síðan auðveldlega rennt honum upp á pall og staðsett líkt og sést á mynd. Báturinn er tiltölulega léttur og eins og risastór svifdiskur (Frisbee). Það er því gríðarlega mikilvægt að tjóðra hann vel og vandlega niður því hvassviðri gæti lyft honum að öðrum kosti.

    Albaturfest

     Áður en festa skal bátnum, er ráð að renna stórum hlutum undir til geymslu yfir veturinn. Þarna er verið að hugsa um hluti sem má geyma utanhúss,  til dæmis árar og hlutir sem hafa verið dregnir heim að húsi – t.d. netakúlur. 

    Á milli spela í pallinum eru grænir bandspottar, sem virðast fastir ofan í pallinum, en liggja þarna bundnir utan um dregara. Krækja þarf í böndin og draga upp og binda bátinn síðan í þessar festingar.

    Þá þarf að finna fjórar langar skrúfur sem útbúnar eru með áföstum bandlykkjum (hvar eru þær geymdar).  Skrúfið þær niður í dregara meðfram borðum bátsins og strekkið síðan band yfir kjölinn (sjá myndir). Þessar skrúfur þarf ekki að skrúfa alveg í botn. Betra er að skilja ca 2 cm eftir fyrir ofan pallinn. 

    IMG_1079

    Kanó : Tæmið allt vatn og annað úr bátnum og berið hann upp fyrir Atlatungu. Báturinn á vetrarstað undir húsinu í því hólfi sem er næst Atlastöðum. Lengst til hægri í hólfinu varsérútbúinn sleði sem auðvelt var að draga út undan –  og renna undir húsið, með kanó á hvolfi. Þegar gengið var frá bátnum haustið 2013….. var sleðinn bara ekki þarna – og enginn veit hvað um hann varð. Því er bátnum nú rennt hús með kjölinn niður. Því má gera ráð fyrir að erfitt verði að ná honum út að vori ef innanborðs er vatn og/eða snjór. Þá er ráð að renna slöngubút í hann og koma rennsli af stað um hana.

    Flutningar: Utanborðsmótorar

    Hörður 2.maí 2020

    Utanborðsmótorarnir eru tveir.

    Rafmagnsmótor : Vorið 2014 var komið með utanborðsmótor sem notar hleðslubatterí sem orkugjafa. Sá er hlaðinn með litlu 12V hleðslutæki sem geymt er við rúmið hjá Ingólfi þar sem rafhlaðan hefur verið sett í hleðslu. Rafhlaðan er nokkuð stór, og er tekin af mótornum með því að aftengja frá mótornnum (stórt hringlaga tengi) og stjórnborðinu sem jafnframt er stýrishjandfang (lítið hringlaga tengi)  – (smeygt af með því að taka stórt appelsínugult splitti úr á hlið mótorsins).

    Eftir að mótorinn er settur saman er ræst með einum takka á stjórnborðinu og þá er hann tilbúinn til notkunar. Tölvan í mótornum er með innbyggðan GPS þannig að skjárinn sýnir hraðann, og hvað margir kílómetrar eru eftir á rafhlöðunni – síbreytilegt eftir því hve mikið afl er notað.

    Rafmagnsmótorinn hefur þann galla að vera með háan“legg” og því þarf sérsmíðaða “upphækkun” sem fest er á bátinn áður en mótorinn er festur. Mótorinn hefur hinsvegar þann kost að vera hljóðlátur og aflið mátulegt fyrir græna bátinn. Splittið í skrúfunni brotnar eiginlega aldrei ef hún rekst í botninn eða stein, heldur “slær” mótorinn út – hættir þá að ganga þar til hann er endurræstur eins og pc tölva sem er herfilega illa hannaður eiginleiki (sérstaklega í straumi eða vindi). Í verstu tilfellum hefur skrúfublaðið brotnað og lengi vel tók ár og daga að fá nýtt skrúfublað. Þetta er framtíðin.

    Bensínmótor Everude  – kom ca árið 2016 og hefur reynst feykivel. Dettur alltaf í gagn og er með vel hannaða skrúfu sem nánast þolir allt. Bensínið er blandað 1:20 (líklega) með tvígengisolíu (1 hluti olíu útí 20 af bensíni).

    Þegar mótorinn er ræstur kaldur þarf að toga takka út fyrir innsog. Ræsa mótorinn með togspotta, og taka innsogið af fljótlega af annars kafnar hann. Ofan á mótornum er lok fyrir bensíntankinn og á lokinu er snúningshnappur sem þarf að snúa til að opna fyrir loft inn í bensíntankinn. Mótorinn kæfir á sér eftir nokkurn tíma ef gleymist að opna þetta loftop.

    Gott handfang er á mótornum til að bera hann milli staða. Enginn bakk gír, en hinsvegar er hægt að stoppa skrúfuna með handfangi á hlið mótorsins (ýmist “áfram” eða “hlutlaus” staða). Oftast best að setja í gang með skrúfuna hlutlausa. Alltaf að kalla hátt og snjallt “Clear” áður en hann er gangsettur….. í huganum í það minnsta.

    Hægt er að stilla halla mótorsins með þar til gerðum takka á festingu hans, þannig að með því að halla honum fram hækkar skrúfan frá botninum, en missir einnig “grip” og gleypir meira loft. Þetta er lífsnauðsinlegur eiginleiki þegar farið er yfir grunnt vatn með grjótbotni, og þá er gott að láta samferðafólk vera frammí bátnum til að hann hækki upp að aftan og skrúfan rekist síður við botninni.

    Ef mótorinn vill ekki í gang eru til 50 trix við því þar af vinsælast að taka lokið af honum, og hreinsa kertið (skrúfað úr með sér verkfæri). Annað trix er að losa bensínstíflu sem gæti verið til staðar. Eða skipta um eldsneyti, bensín sem er gamalt er oft handónýtt og best að nota til að kveikja í rusli.

    Geyma skal bensínmótorinn uppi á lofti í Atlatungu yfir vetur og spenna á sérstakan búkka svo hann geti staðið þar í uppréttri stöðu. Rafmagnsmótornum er sama hvernig hann snýr, má liggja á gólfinu.

    Flutningar: “Úti við sjó”

    Flutningar: Stóru hlutirnir

    Uppfært 15.apríl 2020

    Í Atlatungu er ótrúlega mikið af alls konar tólum og tækjum. Hefð er fyrir því að allir í víkinni hjálpist að, og að greiði greiðist með greiða, eða gleymist. Hafið í huga, ef þið lánið eitthvað og því hefur ekki verið skilað þegar farið er, að punkta það niður á blað.

    Að því sögðu er ekki nema sanngjarnt að við í Atlatungu gerum okkur grein fyrir því að BobCat bíllinn er í sameign allra bústaða í landi Atlastaða og Skjaldabreiðu.

    Hvað bátana varðar telja Ingi og Örn þá vera í eigu Atlatungu – en sanngjarnt er þó að þeir yngri viti þetta, ef það kynni að bæta umgengni.

    Bústaður/EigandiBobCat bíllAlucraft Kanó
    Anítubær9 %
    Atlastaðir28 %
    Atlatunga18 %IngiÖrn
    Bárubær9 %
    Brekka9 %
    Júllahús9 %
    Lækjabrekka9 %Ási
    Skjaldabreiða9 %

    Undir húsi og í – eða undir – palli

    Hlerar í pallinum  

    Uppfært 18.maí 2020

    Ekki er sjálfgefið að allir átti sig á því að það eru 5 lágréttir hlerar í pallinum við Atlatungu. Allir láta þeir lítið yfir sér og ef maður veit ekki um þá pælir maður ekki í þeim.

    Hleri 1 er á milli glugga sem snúa til vesturs –alveg við vegginn. Hlerinn er á lömum og opnast upp að veggnum.  Niðri er eldiviðargeymsla. Á meðan viðarbrennsluofninn var eini upphitunarmöguleikinn var mikið lagt upp úr að safna eldiviði og þetta hólf var (að minnsta kosti sem markmið) , fullt af höggnum eldivið og uppkveikju. Að sjálfsögðu þurfum við öll að hafa í huga að safna öllu sem getur farið í ofninn – og hafa í huga hvar við værum án eldiviðar ef rafmagnskyndingin bilaði!

    IMG_1057

    Hleri 2 – sá stóri í miðjum palli við útidyr. Kroppa þarf í bönd sem eru á milli spela – toga þau upp – og lyfta öðrum enda hlerans – vanalega þeim sem snýr upp að hjallanum – og renna (samsíða hlið hússins – alls ekki þvert á húsið) inn á pallinn.

    2014 var sett sérsmíðuð 300 lítra stáltunna í gryfjuna. Í henni er hitaeliment til að taka við yfirmagni af orku frá túrbínunum. Með því að hita vatnið þarna þegar lítil þörf er fyrir rafmagn að öðru leiti, er komið í veg fyrir að þurfa að hægja á túrbínunum.

    IMG_1085

    Mögulega gæti hlerinn fokið úr falsinum, en vegna þyngdar er það langsótt, –  en til öryggis þarf að skrúfa öll fjögur horn hans föst fyrir veturinn. Til þess eru notaðar langar tréskrúfur með ferhyrndum “blikkskífum” sem stilla á þannig að þær nái inn yfir samskeytin á milli hlerans og pallsins, eins og sést á myndinni til vinstri.

    Niður um þennan hlera er svo líka farið til að sinna sandsíu fyrir neysluvatnið. Fyrir hefur komið að vatn hefur safnaðst í botn gryfjunnar. Hægt er að fá lánaða brunaslönguna á Atlastöðum og strekkja frá gryfju og niður undir ós – fylla síðan slönguna með vatni – stoppa rennslið með því að setja brot á slönguna – og dýfa efri endanum niður í vatnið og koma þannig sírennsli af stað.

    Hleri 3 er við eldhúsvegginn alveg við sætisbekkinn þar. Þessi hleri er orðinn óþarfi eftir að hleri 2 kom, en fær að vera. Reyndar þarf að fara niður þarna til að sækja leita að lykli að húsinu ef hann hefur ekki komið með (því þá er stóri hlerinn skrúfaður niður)

    Hleri 4 er í bekknum milli eldhússglugga og útihurðar. Undir honum eru gaskútar – tveir í notkun og pláss fyrir þann þriðja.

    Hleri 5 er í hinum bekknum – undir baðherbergisglugganum. Ofan í honum er vélsögin geymd í lokuðum sérsmíðuðum plastkassa (á sumrin – uppi á lofti um vetur), og þarna er upplagt að geyma stígvél sem ekki eru í daglegri notkun.

    Vetrarlokun:      Skrúfa hlera 2 fastann. Er eitthvað í bekkjum sem á að fara inn (t.d. vélsög) – gaskútar fara ekki inn – en tómir kútar þyrftu að fara til Ísafjarðar. Fara yfir að allir aðrir hlerar séu spenntir þannig að þeir opnist ekki í hvassviðrum.

    Fjarskipti: Router með SIM-korti – og WiFi

    Fjarskipti: Loftnet fyrir símann

    Skráning: Veiðidagbók

    Skráning: Gestabók

    Skráning: Ættartal – bara “on-line”

    Glósur til úrvinnslu

    Veðurstöð,….. hvað þarf að gerar hér

    Flugradíó,…….

    Búrskápur,

    Eldavél,

    Skorsteinn….. hreinsa sót?

    Slátturorf, – hvar geymt yfir vetur – hvernig er bensínið blandað

    Ísskápar og kælibox, slökkva á með góðum fyrirvara því það þarf að hreinsa klaka og þurka

    Print Friendly, PDF & Email

    Þín ummæli eru vel þegin ....